6. Tổng quan
6.1. Nhu cầu thực tiễn
Tiếng Anh ngày càng được đưa vào giảng dạy sớm cho trẻ em tại Việt Nam, đặc biệt ở các trung tâm ngoại ngữ tư nhân. Tuy nhiên, trẻ nhỏ ở lứa tuổi mầm non (very young learners) thường gặp khó khăn trong việc tiếp nhận và ghi nhớ từ vựng nếu việc dạy học chỉ dựa vào giải thích miệng hoặc lặp lại đơn thuần. Trong thực tế giảng dạy, giáo viên thường kết hợp nhiều phương thức như hình ảnh, bài hát, hành động, trò chơi, di chuyển và tương tác tình huống để hỗ trợ học sinh hiểu và sử dụng từ vựng.
Mặc dù phương pháp tiếp cận đa phương thức (multimodal approach) được sử dụng phổ biến trong lớp học trẻ em, nhiều giáo viên vẫn áp dụng theo kinh nghiệm thực tiễn mà chưa có nhiều nghiên cứu phân tích cụ thể cách các phương thức này hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ (vocabulary acquisition) của trẻ lứa tuổi mầm non ở Việt Nam. Đồng thời, phản hồi của người học trong các hoạt động đa phương thức cũng chưa được mô tả rõ ràng. Vì vậy, nghiên cứu này được thực hiện nhằm tìm hiểu việc sử dụng phương pháp đa phương thức trong dạy từ vựng cho trẻ lứa tuổi mầm non và phản ứng của trẻ em đối với các hoạt động đa phương thức trong lớp học tiếng Anh tại trung tâm ngoại ngữ.
6.2. Tổng quan tài liệu công trình nghiên cứu liên quan
Vocabulary acquisition: Được xem là quá trình phát triển tích lũy và từng bước của kiến thức từ vựng thay vì quá trình “all-or-nothing” (Nation, 2001; Schmitt, 2008). Henriksen (1999) cho rằng sự phát triển từ vựng diễn ra từ mức độ nhận biết (recognition) đến hiểu một phần (partial comprehension) và kiểm soát sản sinh (productive control).
Very young learners: Trẻ có khả năng tập trung ngắn, phụ thuộc nhiều vào đầu vào cảm giác và học hiệu quả hơn qua vận động, bài hát, hình ảnh trực quan và tương tác xã hội. Nhiều nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của ngữ cảnh và các hoạt động để hỗ trợ tiếp thu từ vựng hiệu quả thay vì học từ đơn lẻ.
2
Multimodal approach trong giáo dục ngôn ngữ: Đề cập đến việc kết hợp nhiều phương thức ký hiệu như hình ảnh, âm thanh, cử chỉ và không gian trong dạy học. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy các hoạt động như kể chuyện và nghệ thuật thị giác giúp tăng khả năng học từ vựng. Trong bối cảnh Việt Nam, Chau (2023) và Nguyen & Pham (2024) nhấn mạnh vai trò của hình ảnh và các bài vè trong việc hỗ trợ học từ vựng. Tuy nhiên, việc đánh giá toàn diện một chương trình học tích hợp đa phương thức đối với trẻ em mầm non vẫn còn hạn chế.
6.3. Ý nghĩa khoa học
Nghiên cứu bổ sung kiến thức về phương pháp tiếp cận đa phương thức đối với việc học từ vựng ở trẻ em mầm non trong bối cảnh học tiếng Anh (EFL) tại Việt Nam. Nghiên cứu không chỉ dừng lại ở các phương pháp đơn lẻ mà xem xét một chương trình giảng dạy tích hợp (integrated curriculum). Các phát hiện thực tế tại lớp học có thể cung cấp gợi ý hữu ích cho giáo viên, quản lý chương trình và tạo nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.