Đối chiếu tục ngữ chứa từ “Nước” trong tiếng Nhật và tiếng Việt

Trang chủ / Ngân hàng ý tưởng

Trong kho tàng văn học dân gian của các dân tộc trên thế giới, tục ngữ là thể loại phản ánh tư duy, kinh nghiệm sống và thế giới quan của mỗi cộng đồng ngôn ngữ. Nhật Bản và Việt Nam là hai quốc gia châu Á có nền văn hóa lâu đời, đều chịu ảnh hưởng sâu sắc của tư tưởng Phật giáo, Nho giáo và có mối quan hệ gần gũi với môi trường nước. Trong đó, yếu tố “nước” (水) xuất hiện với tần suất cao trong hệ thống tục ngữ của cả hai ngôn ngữ và được khai thác ở nhiều tầng nghĩa khác nhau, từ nghĩa đen miêu tả hiện tượng tự nhiên đến nghĩa ẩn dụ về con người và xã hội, đến nghĩa triết lý về quy luật nhân sinh. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống và đầy đủ về đối chiếu tục ngữ có từ “Nước” giữa tiếng Nhật và tiếng Việt trên đồng thời ba bình diện: số lượng, cú pháp và ngữ nghĩa. Bên cạnh đó, trong thực tế giảng dạy và học tập tiếng Nhật tại Việt Nam, tục ngữ là một trong những nội dung khó nhất đối với người học ngoại ngữ. Việc đối chiếu tục ngữ tiếng Nhật với tục ngữ tiếng Việt tương đương giúp người học nhận ra những điểm chung quen thuộc, đồng thời ý thức được những khác biệt cần chú ý, từ đó nâng cao hiệu quả tiếp nhận và sử dụng tục ngữ trong giao tiếp. Trong bối cảnh giao lưu văn hóa và hợp tác Nhật – Việt ngày càng được đẩy mạnh, việc nghiên cứu đối chiếu tục ngữ của hai ngôn ngữ không chỉ có giá trị về mặt ngôn ngữ học mà còn góp phần tăng cường hiểu biết văn hóa giữa hai dân tộc, phục vụ thiết thực cho công tác giảng dạy và nghiên cứu tiếng Nhật tại Việt Nam. Đây chính là lý do thúc đẩy tác giả lựa chọn đề tài này.